ประเพณีและวัฒนธรรม

ประเพณีและวัฒนธรรม **งานประเพณีลอยกระทงกาบกล้วย ** ประเพณีนี้อาจจะหายไปนาน จนมาถึงคนรุ่นนี้ มันได้กลับมาใหม่ด้วยภาพลักษณ์ที่สะดุดตากว่าเดิม วันวานเราอาจจะนิยมกระทงใบตองกัน ที่นั่งทำกัน กว่าจะได้แต่ล่ะกลีบกระทง กว่าจะทำเสร็จสักใบ หรือออกแบบที่ยิ่งใหญ่ สุดอลังการของกระทงใบตอง อาจแลดูไกลตัว ดูเป็นชาววัง แต่กระทงกาบกล้วย มาแนวตรงข้ามกันเลย เรียบง่าย แต่ยิ่งใหญ่ อย่างที่ฝรั่งชอบพูดกันว่า “Less is more” น้อยแต่มาก จากชาววัง มาเป็นชาวบ้าน ดูเรียบๆง่ายๆ เหมือนวิถีชีวิตคนแม่กลอง ที่เรียบง่าย ก็ดูเป็นตัวเลือกที่ใครๆก็กำลังสนใจ อยากย้อนยุค ดูอลังการก็ไปลอยกระทงที่สุโขทัย อยากลอยกระทงแบบเรียบง่ายมาเมืองแม่กลองนี้เล ในบรรยาากาศงานลอยกระทงกาบกล้วย ภายในอุทยานร.2 หรือบริเวณตลาดน้ำ ก็มีชาวบ้านนำมาทำขายกันอยู่บ้าง ราคาก็ 5-10 บาท ค้อนข้างเป็นที่นิยมมากทีเดียว ทำเอาเจ้ากระทงแบบอื่นๆน้อยใจได้เหมือนกัน ก็ด้วยราคาที่ไม่แพงแล้ว ยังดูสวยงามเรียบง่ายตามแบบแม่กลอง ก็มาแม่กลองก็ต้องใช้กระทงกาบกล้วยซิ จริงมั๊ยครับ ภายในงานยังมี การแสดงโขน เรื่องรามเกียรติ์ ตอนนางลอย จากกลุ่มเยาวชนยุวศิลปิน มูลนิธิร.2 มาแสดงให้ชมกันด้วย สร้างบรรยากาศแบบไทยๆได้เยอะเลยครับ ผู้คนก็ให้ความสนใจกันพอสมควรด้วยว่าหาดูยากมาก และงดงามจริงๆ ยังบรรยากาศย้อนยุคแบบรำวงให้ร่วมกิจกรรมด้วยครับ การประกวดนางนพมาศ และหนูน้อยนพมาศ ที่วัดช่องลม ก็เป็นกิจกรรมที่คนมาชมกันมากจริงๆ รถติดกันนิดหน่อยล่ะ ที่เหนื่อยก็คงเป็นเจ้าหน้าที่มาคอยบริการ บรรยากาศการลอยกระทง ก็งดงามครับด้วยกระทงกาบกล้วยกว่า 100,000 ใบที่ลอยอยู่ในลำน้ำแม่กลองทำเอาเมืองแม่กลอง สว่างสดใสไปด้วยกระทงกบกล้วย นักท่องเที่ยวเต็มสองฝากผั่งลำน้ำแม่กลอง จุดจัดงานหลักก็จะอยู่ที่ อุทยานร.2 ที่ติดกับตลาดน้ำอัมพวา สมัยก่อนชาวแม่กลองช่วยกันทำกระทงกาบกล้วย ในวันก่อนวันขึ้น15 ค่ำ เดือน 12 ของทุกปี หนุ่มสาวชาวสมุทรสงคราม แต่ล่ะหมู่บ้านจะรวมตัวกัน เตรียมกระทงกาบกล้วย เพื่อนำใส่เรือแล้วก็พายเรือมาปล่อย เป็นสายสวยงามกันที่กลางแม่น้ำ ปัจจุบันก็มี ตัวแทนจาก อบต. ต่างๆ และนักท่องเที่ยวหลายกลุ่มที่นั่งเรือ หรือเช่าเรือไปปล่อยกระทงกาบกล้วยกันกลางสายน้ำ ได้ชมบรรยากาศ อยู่ท่ามกลางกระทงกาบกล้วย และแสงจันทร์วันเพ็ญ ที่สว่างไสวไปทั่วบริเวณสวยงามมากครับ เป็นประเพณี ที่งดงามและ “less is more เรียบง่ายแต่ยิ่งใหญ่” จริงๆครับ
 * งานประเพณีลอยกระทงกาบกล้วย ** เป็นประเพณี ที่น่าสนใจในรูปแบบของงานมากครับ เพราะความมีเอกลักษณ์ของกระทง ที่ดูง่ายและแต่ยิ่งใหญ่ด้วยความรู้สึก ยิ่งโลกเราทุกวันนี้กำลังสนใจด้านสิ่งแวดล้อมกันค่อนข้างมาก หลายคนถกเถียงกันเรื่องการจะใช้กระทงโพม ดีกว่า หรือ ใบตองดีกว่า โพมอาจจะเก็บง่ายกว่า และใบตองย่อยสลายได้ ...กระทงกาบกล้วยจึงแลดูน่าสนใจขึ้นไปอีก ที่เป็นวัสดุธรรมชาติ นอกจากย่อยสลายได้แล้ว ความง่ายของมันด้วยรูปทรงที่เป็นเพียงกาบกล้วย กับธูปหนึ่งดอก ปักลงไป บางคนใส่ดอกไม้ลงไปด้วย ก็ใช้เป็นกระทงได้


 * งานประเพณีตักบาตรขนมครกน้ำตาลทราย **


 * ความเป็นมา **

 ในสมัยพุทธกาล องค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงธรรมแก่ท่านอนาถปิณฑิกะคฤหบดีผู้เป็นเอตทัคคะ ในทางถวายทาน มีรับรองอยู่ในพระไตรปิฎกเล่มที่ ๒๑ ชื่อ อังคุตตรนิกาย จตุกกนิบาติ เป็น สุตตันตปิฎก ทุติยปัณณาสก์ หมวด ๕๐ ที่ ๒ วรรคที่ ๑ ชื่อ ปุญญาภิ สัณฑวรรคว่าด้วยความไหลมาแห่งบุญและทรงตรัสตอบปุจฉาของพระนางสุมนาราชกุมารีพระราชธิดาของพระเจ้าปเสนทิโกศลมีบันทึก ในพระไตรปิฎกเล่มที่ ๒๒ ชื่อ อังคุตตรนิกาย ปัญจกฉักกนิบาติ เป็นสุตตันตปิฎก ปฐมปัณณาสก์ หมวด ๕๐ที่ ๑ วรรคที่ ๔ ชื่อ สุมณวรรค ว่าด้วยนางสุมนาราชกุมารี ความว่า การถวายอาหารโดยกุศลจิตที่ตั้ง ไว้ดีแล้ว ชื่อว่าให้ อายุ ผิวพรรณ ยศ สุข กำลัง ปณิธาน แล ความเป็นใหญ่ย่อมได้รับผลตามเจตนาแห่งกุศลอันดีแล้ว เป็นความสุขอันหาได้ยากของคฤหัสถ์ประเพณีการทำบุญตักบาตรแด่หมู่สงฆ์ จึงปรากฏมีมา แต่สมัยพุทธกาลจนถึงปัจจุบัน

 ครั้งแรกเมื่อเริ่มตั้งกรุงศรีอยุธยา มีบันทึกในกฏมณเฑียรบาลว่าด้วยพระราชพิธี๑๒เดือน ปรากฏหลักฐานของสำนักใน การตักบาตรขนมเบื้อง ครั้นเมื่อถึงเดือนอ้ายด้วยมีกุ้งชุกชุมเป็นจำนวนมากให้เกณฑ์ผ่ายในช่วยกันปรุงขนมเบื้องถวายพระบรมวงศาณุวงศที่ทรงผนวชแลพระราชาคณะ พระราชพิธีตักบาตรขนมเบื้องสืบทอดมาจนถึงปลายรัชสมัยรัชกาลที่ ๕ แห่งราชวงศ์จักรี

 พ.ศ. ๒๔๔๙ หลวงปู่โห้ ภายหลังได้รับสมณศักดิ์เป็นพระครูสุนทรสุตกิจเป็นเจ้าอาวาสวัดแก่นจันทน์เจริญได้ชักชวนทายกทายิการ่วมกันตักบาตรขนมครกใน วันขึ้น ๘ ค่ำเดือน๑๐ เพื่อเป็นการสืบทอดประเพณีทำบุญตักบาตรนับเนื่องแต่พุทธกาลอานิสงฆ์ที่ได้รับทำให้ยังสังขารและธาตุของคณะสงฆ์ที่อยู่จำพรรษาพัฒนาฝึกฝนทั้งทางด้านจิตใจและความรู้ความสามารถในการปลูกสร้างตกแต่งซ่อมแซมอาคารต่างๆได้รับความรู้หลังจากลาสิขาบทไปแล้วยังได้นำปัจจัยไปบำรุงศึกษาทั้งทางสงฆ์และลูกหลานของทายกทายิกาน้ำตาลทรายที่ได้จากการตักบาตรให้ทายกทายิกาได้สืบทอดการทำตังเมมาแต่โบราณเพื่อแจกจ่ายแก่คณะสงฆ์และผู้มาช่วยกิจการภายในวัดทั้งยังใช้ในการปรุงอาหารสำหรับผู้ที่มาทำบุญเมื่อถึงคราวเข้าพรรษาของพระสงฆ์ แลยังถึงซึ่งความสามัคคีเข้มแข็งของทายก ทายิกาในชุมชนแลเครือข่าย ชุมชนตำบลบางพรมร่วมด้วยอบต.บางพรมมีความปรารถนาในการสืบต่อวัฒนธรรมประเพณีตักบาตรขนมครกของตำบลบางพรม ให้เป็นตำนานยืนยาวสืบไปในอนาคตกาล <span style="font-family: 'Angsana New',serif; font-size: 16pt;">


 * <span style="font-family: 'Angsana New',serif; font-size: 16pt;">ช่วงเวลาที่เหมาะแก่ท่องเที่ยว **

<span style="font-family: 'Angsana New',serif; font-size: 16pt;">จัดขึ้นในวันขึ้น 8 ค่ำ เดือน 10 ของทุกปี

<span style="font-family: 'Angsana New',serif; font-size: 16pt;"> **ลักษณะของสถานที่** <span class="apple-converted-space" style="font-family: 'Angsana New',serif; font-size: 16pt;">

<span style="font-family: 'Angsana New',serif; font-size: 16pt;"> ประเพณีตักบาตรขนมครกน้ำตาลทรายจัดขึ้นในวันขึ้น8ค่ำเดือน10ของทุกปีเพื่อสืบทอดประเพณีทำบุญตักบาตรที่มีมาแต่พุทธกาลโดยประเพณีตักบาตรขนมครกนี้ได้มีการเลียนแบบมาจากประเพณีการตักบาตรขนมเบื้องของพระราชพิธีในวังซึ่งเป็นพระราชพิธีที่สืบทอดมาตั้งแต่กรุงศรีอยุธยาจนถึงปลายรัชสมัยรัชกาลที่5ปัจจุบันชาวบ้านจะร่วมแรงร่วมใจนำข้าวสารมาหมักค้างคืนไว้พอถึงรุ่งเช้าก็จะช่วยกันโม่แป้งเก็บ <span style="font-family: 'Angsana New',serif; font-size: 16pt;">มะพร้าวมาคั้นกะทิหลังจากนั้นก็ช่วยกันหยอดแป้งทำขนมครกและร่วมกันตักบาตรพระสงฆ์


 * <span style="font-family: 'Angsana New',serif; font-size: 16pt;"> ปัจจุบัน **

ประเพณี “ตักบาตรขนมครก-น้ำตาลทราย

ณ วัดแก่นจันทร์ ต.บางพรม อ.บางคนที จ.สมุทรสงคราม